Μια ανάρτηση που δουλεύω έσσιει λίον τζιαρό, αφορά το σύγγραμμα των 2€. Το πόνημα του πρώην διοικητή μας δηλαδή. Αλλά επειδή εν τόσες πολλές οι ασυναρτησίες τζαι θα καταλήξει σεντόνι θα το αφήσω για τα λημέρια τα δικά μου. Μιαν εισαγωγή για το θέμα αξίζει το κόπο να τη κάμουμε.
Δύο πράματα για τη σχέση οικονομίας και ειρήνης. Πρώτον δεν είναι μια ξεκάθαρη σχέση αίτιου και αιτιατού αλλά αμφίδρομη. Χωρίς ειρήνη δεν θα δουλέψει η οικονομία, ούτε και η ειρήνη χωρίς να λειτουργούν όλες οι παραμέτροι της οικονομίας.
Δεύτερον, με προβληματίζουν τα διάφορα συγγράμματα που κυκλοφορούν περί οικονομίας. Αφ’ ενός, γιατί είτε του ναι είτε του όχι, όλοι οι οικονομολόγοι εκφράζουν μια πεπoίθηση ότι η οικονομία εν προβλέψιμη. Κοτζια μου κρίση τζαι εν την εστραωθήκαν τζαι ακόμα συνεχίζουν να επιμένουν ότι μπορούν να κάμουν πρόβλεψη με τα μοντελάκια τους.
Αφ ετέρου, είναι συγκλονιστικό πόσο μονοδιάστατα βλέπουν την οικονομία – οικονομολόγοι άνθρωποι! Τα συγγράμματα του όχι τονίζουν το κόστος της λύσης και τη δυσλειτουργικότητα του κράτους (μόνο), ενώ του ναι επικεντρώνουνται μόνο στην ανάπτυξη. Είπαμεν εξειδίκευση αλλά που τη στιγμή που ανακατώνουνται στη σχέση πολιτικής και οικονομίας αναμένεις ότι θα δουν ότι η σχέση είναι και πολυδιάστατη και πολύπλοκη.
Τέλος, φαίνεται ότι οι κύπριοι οικονομολόγοι δεν καταφέρνουν να ξεφύγουν από το νομικισμό του κυπριακού. Αυτός ο άκρατος νομικισμός ξεχνά δύο βασικά πράματα για την οικονομία (και όχι μόνο). Το πόσο αυτόνομες είναι οι οικονομικές δυνάμεις (το κεφάλαιο κυρίως), και το ότι το σύνταγμα δεν καθορίζει τη κυβερνητική οικονομική πολιτική. Πραγματικά αδυνατώ να αντιληφθώ πως η όλη συζήτηση στρέφεται αποκλειστικό στο πως ο νόμος θα επηρεάσει την οικονομία, χωρίς ούτε μια αναφορά στη πολιτική. Και οι του ναι και οι του όχι, θεωρούν ότι αφού ψηφιστεί ένα σχέδιο τότε προκύπτει παράδεισος ή κόλαση. Ενώ θα έπρεπε να μας μιλούν πέραν που το σχέδιο: Ψηφίστε ναι και με τούτη την οικονομική πολιτική θα οδηγηθούμε στην ειρήνη – αντί του ψηφίστε ναι τζαι το σχέδιο θα τα κάμει όλα που μόνο του. Κανένας (όχι μόνο οι οικονομολόγοι) δεν βλέπει πέρα που το σχέδιο.
Πάμε στη σχέση οικονομίας και ειρήνης. Είναι βεβαίως δύσκολο να πιάσεις όλα τα θέματα…. μόνο όσο μπορεί να χωρέσει μια τέτοιου τύπου ανάρτηση.
Πρώτα πως η ειρήνη επηρεάζει την οικονομία. Η κυπριακή οικονομία βασίζεται κυρίως στις «υπηρεσίες» – τουρισμός, ντεβελοπινγκ, τράπεζας, ξέπλυμα, – δεν παράγει στην ουσία τίποτε δηλαδή, αλλά βρίσκεται σε ένα μετα καπιταλιστικό στάδιο. Και όπως γνωρίζουμε αυτές οι αγορές, έχουν «ψυχολογία», και επιζητούν «σταθερότητα». Έτσι καλό θα ήταν οι πολιτικοί να μην οδηγούν τη χώρα σε ακραίες κρίσεις αφού η αγορά μπορεί να πέσει σε «κατάθλιψη», τζαι μετά τρέχα γύρευε. Αφήνουμε δε πιο ακραίες τακτικές του παρελθόντος όπου η πολιτική στεκόταν τροχοπέδη στην οικονομική συνεργασία (δες το από τούρκο σε τούρκο)
Πάμε τωρά στο ανάποδο, το πως η οικονομία επηρεάζει την ειρήνη. Μερικά βασικά σημεία:
1. Το κράτος που θα δημιουργηθεί πρέπει φυσικά να μπορεί να παράξει πλούτο, ανάπτυξη και δουλειές – χωρίς αυτά πάμε για φούντο. Και το ερώτημα τελικά είναι αν η επανένωση θα φέρει ανάπτυξη. Άγνωστο.
2. Ακόμα και οι πιο δεξιοί ακαδημαϊκοί που ασχολούνται με την ειρήνη, θεωρούν σημαντικό να μην υπάρχουν ταξικές διαφορές μεταξύ των εθνοτήτων. Άλλοι το θεωρούν favorable condition για να δουλέψει το μοντέλο τους, άλλοι θεωρούν ότι οι θετικές οικονομικές διακρίσεις θα πρέπει να είναι αναπόσπαστο μέρος της λύσης.
Εδώ τίθεται βεβαίως ένα ερώτημα. Πως θα το πετύχεις τούτο ; Οι τ/κ θεωρούν ότι για να επιτευχθεί θα πρέπει «προστατευτούν»…φυσιολογικό αφού είναι πιο φτωχοί. Εμείς ως πιο πλούσιοι το βλέπουμε διαφορετικά. Η οικονομική ισότητα θα επιτευχθεί μέσω της ελεύθερης διακίνησης κεφαλαίου και εργατικού δυναμικού – «ενιαία οικονομία» το ονομάζουμε. Η άποψη μας σίουρα μυρίζει καπιταλιστική θεώρηση. Των τκ …. δεν ξέρω αν μπορείς να τη βαφτίσεις αριστερή… μάλλον εθνικιστική μου φαίνεται.
Ποία θα ήτο η αριστερή λύση;
Δεν γνωρίζω.
Η ταξική εξισορρόπηση φέρνει ακόμα μια διαφορά μεταξύ των οικονομολόγων της λύσης ή εναντίον αυτής. Το αν για την επίτευξη του στόχου αυτού αναγκαστικά θα μειωθεί και το «βιοτικό επίπεδο» των ε/κ (κάτι σαν μέσος όρος δηλαδή) ή αν αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω της ανάπτυξης χωρίς να «φύουν λίρες που την ε/κ πούγγα».
Βεβαίως κάποιος θα μπορούσε να υπενθυμίσει την ολοκληρωτική εξάλειψη των ταξικών διαφορών, αλλά αυτή είναι μια εντελώς διαφορετική ειρήνη, και ξεφεύγει από τον άμεσο στόχο….. Αν και κάποιοι (να μην αναφέρω ονόματα 
θεωρούν ότι αυτή η ανισότης μπορεί να οδηγήσει στην ειρήνη. Αν συνεργαστεί το κεφάλαιο, θα συνεργαστεί και η εργατική τάξη, οδηγώντας σε ταξική αντί εθνική αλλυλεγγύη. Εν ολίγοις για να υπάρξει ταξική συνείδηση είναι αναγκαία η ύπαρξη του εχθρού.
3. Η συνεργασία του κεφαλαίου. Το κεφάλαιο είναι ο μεγαλύτερος άγνωστος Χ. Το κεφάλαιο με την ίδια ευκολία μπορεί να κινηθεί συγκρουσιακά ή να συνεργαστεί. Κανένας δεν μπορεί να το ξέρει εκ των προτέρων. Το γεγονός όμως είναι, ότι οι μόνοι που έχουν αναπτύξει πραγματική συνεργασία και σε κάποιο βαθμό επηρεάζουν τις συνομιλίες στα θέματα που τους αφορούν, είναι οι εκ και τ/κ επιχειρηματίες. Σε ένα γενικότερο πλαίσιο, αν το εκ κεφάλαιο επενδύσει και στη τουρκία και το αντίστοιχο, τότε αυτό είναι σίγουρα υποβοηθητικό. (σκεφτείτε μια κοινοπραξία του κεφαλαίου του τουρκικού στρατού και της εκκλησιάς – είναι σαν να λες το κυπριακό ελύθηκε
4. Χαμένοι της λύσης. Ο χαμένος της λύσης (οικονομικά πάντα), μπορεί να είναι ένας από τους χιλιάδες μόνιμους που θα μείνουν άνεργοι, μπορεί να είναι ο οποιοσδήποτε που δεν θα μπορεί να αντέξει το νέο ανταγωνισμό, μπορεί να είναι ένας καρχαρίας με καζίνο που ένας νόμος της ΕΕ μπορεί να τον επηρεάσει. Δεν μπορεί να τους προβλέψεις όλους εκ των προτέρων, αλλά θα πρέπει να έχεις προετοιμάσει στρατηγικές για το πως θα τους αντιμετωπίσεις.
5. Το περίφημο κόστος της λύσης.
Το κόστος της λύσης πρέπει να ιδωθεί από διάφορες οπτικές γωνίες:
α) Τη παραδοχή ότι η λύση θα έχει κόστος. Και το κόστος θα το πληρώσουμε κυρίως εμείς – ως πλειοψηφία και ως πιο πλούσιοι. Στη γερμανία μέχρι σήμερα έχουν φόρο επανένωσης.
Είμαστεν διατεθειμένοι να πληρώσουμε τούτο το κόστος ;
β) Η ανάλυση του κόστους πρέπει να ξεχωρίσει σε κόστη που θα έχεις μόνο μια φορά (π.χ. ανοικοδόμηση της αμμοχώστου) και κόστη που θα προκύψουν από τη λειτουργία ενός ομοσπονδιακού κράτους… και τελικά πρέπει να ξέρουμε τι περιλαμβάνει τούτες οι μελέτες του κόστους
γ) Το κόστος δεν πρέπει να μετριέται μόνο αριθμητικά. Πρέπει πάντα να παρουσιάζεται σε σχέση ή σε αντίθεση με το κόστος της μη-λύσης. (το λεγόμενο opportunity cost) Αλλιώς η παρουσία αριθμών καταντά φτηνή προπαγάνδα.
Αυτά έτσι πολύ τηλεγραφικά….
Loading ...
Καλημέρα Στέλιο,
Η οικονομία εξαρτάται από πολλά πράγματα και με αυτή την έννοια ίσως να μην είναι προβλέψιμη, πλην όμως κάποια βασικά στοιχεία δεν μπορεί να τα παραβλέψει κανείς:
1. Πολιτική σταθερότητα.
2. Ελευθερία κίνησης κεφαλαίου, εργατών, προϊόντων.
3. Σωστό νομικό – κρατικό πλαίσιο μέσα στο οποίο θα παίξουν οι διάφοροι παίκτες.
Αν υπάρχουν αυτά, είναι σαφώς μια καλή αφετηρία. Και επειδή τώρα ΔΕΝ υπάρχουν, ούτε εντός Κύπρου, ούτε σε σχέση με τον υπόλοιπο κόσμο (δεν υπάρχει άμεση σχέση ΕΚ με Τουρκία, ούτε άμεση – ελεύθερη σχέση ΤΚ με τον υπόλοιπο κόσμο), τότε μια λύση κατά πάσα πιθανότητα θα έχει θετικά αποτελέσματα στην οικονομία.
Απ’ ότι γνωρίζω οι ΤΚ πράγματι επιζητούν μια «προστασία» από τους δικούς μας, πιο δυνατούς καπιταλιστές, άνκαι ξέρουν πως αυτό δεν παίζει στην ΕΕ. Δεν είναι όμως ούτε εθνικιστική ούτε αριστερή προστασία. Είναι το είδος της προστασίας που είχαμε και εμείς την δεκαετία του 70 και 80, με τους παράλογα υψηλούς δασμούς που βοήθησαν τότε πάρα πολύ την ανάπτυξη της Κύπρου. Μετά που έφυγαν όμως και ελλείψει πραγματικών πλεονεκτημάτων όλοι οι παραγωγικοί μας κλάδοι κατέρρευσαν.
Πιστεύω πως θα είναι τεράστια πρόοδος αν περάσουμε από την εθνικιστική σύγκρουση στην ταξική. Θα είναι μια σαφής ένδειξη πως ομαλοποιούνται τα πράγματα, και δεν με φοβίζει μια τέτοια κατάσταση.
Το «κόστος» της λύσης που αφορά την δημιουργία υποδομής στο υποβαθμισμένο βόρειο μέρος γιατί μας φοβίζει; Όταν γίνονται δηλαδή έργα στην Πάφο ή στην Αγία Νάπα τα πληρώνουν μόνο οι τόπακες; Τα έργα που φορούν τον σκελετό του κράτους θα πληρώνονται από το κράτος, τα πεζοδρόμια της Λαπήθου από τον τοπικό Δήμαρχο.
Αυτό που γράφεις είναι το πλέον σημαντικό:
«γ) Το κόστος δεν πρέπει να μετριέται μόνο αριθμητικά. Πρέπει πάντα να παρουσιάζεται σε σχέση ή σε αντίθεση με το κόστος της μη-λύσης. (το λεγόμενο opportunity cost) Αλλιώς η παρουσία αριθμών καταντά φτηνή προπαγάνδα.»
Και δεν αφορά μόνο την οικονομία…
Το κόστος της λύσης σαφώς διαφοροποιείται σε σχέση με τον χρονικό ορίζοντα που το εξετάζεις. Με σιγουριά σχεδόν μπορεί κάποιος να ισχυριστεί ότι στα αρχικά στάδια της λύσης οι Ε/Κ θα πρέπει να καλύψουν το μεγαλύτερο μέρος του κόστους της «εναρμόνισης» της οικονομίας της Τ/Κ ομόσπονδης πολιτείας. Και αυτό βεβαίως μπορεί να είναι ανεπαίσθητο λαμβάνοντας υπόψην τους χορηγούς αλλά και την ανάκαμψη σε κλάδους που σήμερα υποφέρουν λόγω της κρίσης, όπως το ντηβέλοπιγκ και ο τουρισμός.
Αν το δει όμως κάποιος μακροχρόνια, τότε (νοουμένου ότι η πολιτική κατάσταση θα είναι σταθερή και η λύση θα εμπεδώνεται) μόνο τυφλοί δεν μπορούν να δουν τα οικονομικά πλεονεκτήματα. Η αφαίρεση του ρίσκου λόγω της σημερινής αστάθειας από τους παράγοντες που πρέπει να επιμετρήσει ο ξένος επενδυτής. Το άνοιγμα ολόκληρης της Κύπρου και ολόκληρης της ακτογραμμής στον τουρισμό. Το άνοιγμα της τεράστιας τουρκικής αγοράς στα κυπριακά προϊόντα και στους κύπριους εμπορευόμενους. Η απελευθέρωση των παραγωγικών δυνάμεων από τον ασφυκτικό περιορισμό στο μισό νησί.
Αν μια σειρά από επιχειρήματα των απορριπτικών λέγονται εκ του πονηρού, εκείνο το οποίο δεν χρειάζεται ιδιαίτερο κόπο να απορριφθεί είναι αυτό τη οικονομίας. Και επειδή πολύς κόσμος μέσα στην άγνοια του παρασύρεται φοβούμενος την όποια άμεση επίδραση στη τσέπη του, καλά θα είναι στη περιβόητη ενημέρωση του λαού για την ομοσπονδία να μπει και ένα κομμάτι για τα οικονομικά πλεονεκτήματα τη λύσης.
Θα συμφωνήσω απόλυτα με το σημείο για το «πως η ειρήνη επηρεάζει την οικονομία» αλλά θέλω σχολιάσω λίγο τα σημεία του πως η οικονομία επηρεάζει τη λύση.
1. Αναφέρεις ότι είναι άγνωστο αν η επανένωση θα φέρει ανάπτυξη. Πιστεύω ότι και μόνο η ανοικοδόμηση της Αμμοχώστου και η απελευθέρωση του κρατικού προϋπολογισμού από την Εθνική Φρουρά και διάθεση των κονδυλίων σε παραγωγικά έργα, μάλλον ανάπτυξη προμηνύουν.
2. Πιστεύω ότι οι Τ/κ εύκολα θα αφομοιωθούν οικονομικά μιας και έχουν περιπου την μορφωτική κατάρτιση των Ε/κ. Σκέφτου μόνο μια τράπεζα που πρέπει να ανοίξει παραρτήματα σε όλο το βόρειο τμήμα της Κύπρου και να προσλάβει Τ/κ γιατί θα θέλει άτομα που ξέρουν τη γλώσσα (όχι μόνο στο βόρειο τμήμα αλλά σε όλη την Κύπρο). Μιλάμε για παρα πολύ μικρές οικονομίες και δεν πιστεύω ότι θα υπάρξει πρόβλημα.
3.Για τη συνεργασία του κεφαλαίου είναι το μόνο που είμαι 100% σίγουρος – αμαν εν για ριάλια ούλοι γινούμαστεν πολλά συνεργάσιμοι. Η πρώτη, ίσως, επαναπροσέγγιση ήταν αυτή των Ε/κ κ Τ/κ επιχειρηματιών.
4. Χαμένοι της λύσης δεν θα είναι κανένας που μπορείς να προβλέψεις ότι δεν θα ήταν χαμένος και άλλως πως.
5. Για το κόστος της λύσης με καλύπτεις απόλυτα – πρέπει να αναλυθούν τα one-off κόστα, το τι θα έρθει πίσω σε εμάς με τη λύση (π.χ. διάλυση ΕΦ). Μια καθαρά οικονομική μελέτη πρέπει να μιλά και για opportunity cost, αλλά εκεί είναι που ο καθένας μπορεί να παρουσιάσει ό,τι θέλει.
Τέλος, πιστευώ ότι το να χρησιμοποιείται η οικονομία ως επιχείρημα, υπερ ή κατά, είναι πολιτική εκμετάλλευση της οικονομιάς (όπως συνηθίζεται).
Εγω θα δώσω μια πιό γενική άποψη στο θέμα. Τα πλείστα πολίτικά προβλήματα ανα το παγκόσμιο είναι κατα βάθος οικονομικά προβλήματα. Στα οικονομικά θέματα όμως ως συνήθως παρουσιάζεται το συμφέρον της πλειοψηφίας και το συμφέρον της μειοψηφίας. Η μειοψηφία μη μπορώντας να δικαιολογήσει τις πράξεις της και να κερδίσει την στήριξη πλειοψηφίας μετατοπίζει το κέντρο της προσοχής αλλού χρησιμοποιώντας ώς δεκανίκια θέματα όπως θρησκείς, αξίες, πατρίδες κτλ (ακούγομαι πολύ μαρξιστής ε
).
Το ίδιο ισχύει και στην δική μας περίπτωση. Ενώ το οικονομικό πλεονέκτημα της λύσης είναι προφανές, υπάρχουν ισχυρές μειοψηφίες των οποίων τα οικονομικά συμφέροντα θίγονται. Σε κάθε οικονομικό κατεστημένο υπάρχουν οργανισμοί που ζούν παρασιτικά από την υπάρχουσα κατάσταση και οποιαδήποτε βελτίωση του συστήματος θα τους καταστήσει περιτούς και θα τους σκοτώσει (Να θυμίζω την αντίδραση των οδηγών ταξί όταν πρωτομπήκαν τα λεοφωρεία για τα αεροδρόμια, κλασσική παρασιτική αντίδραση εντάντια στο γενικό συμφέρον). Οπόταν το αποτέλεσμα είναι να υπάρχει μια σημαντική μερίδα του πληθησμού να αντιτίθεται στη λύση, κατα βάθος για λόγους οικονομικόυς, αλλά να προτάσει και να προσπαθεί να πείσει και τον ίδιο της τον εαυτό ότι οι λόγοι είναι καθαρά πατριωτικοί.
γενικα νομιζω οτι ενα ειδος ευρυτερης επιδρασης της κευνσιανης επενδυσης με το ανοιμαν της βορειας κυπρου τζαι της ανοικοδομησης, θα αποδοσει πολλα παραπανω που τα κοστα..αλλα ηδη εκαλυφτηκεν το θεμα..
να βαλω ακομα μιαν διασταση που μπαινει εμμεσα στην αναφορα σου..
νομιζω ενας καθοριστικος παραγοντας της αναπτυξης υστερα που το 74 ηταν η «επιχορηγηση» της αναπτυξης που τες αραβικες χωρες..τον περιγυρο μας..στα σημερινα δεδομενα, με την παραδοξη, μεταμοντερνα [οπως θελεις πε την] διαπλοκη πολιτικης τζαι θρησκειας στην ευρυτερη μας γειτονια, η επενδυση αραβικου κεφαλαιου στην κυπρο σαφεστατα θα διευκολυνθει με την υπαρξη μιας χριστιανομουσουλμανικης [οσοι θελουν θωρουν το τζαι ετσι] ομοσπονδιας στην ευρωπαικη ενωση..οποτε ενεν μονο το ανοιμμαν της τουρκικης αγορας, εν παραπανω η μετατροπη της κυπρου σε εναν ειδος συνοριακου οικονομικου κεντρου αναμεσα στην ευρωπαικη ενωση τζαι την ποδα ανατολη..ηδη σαν ε/κ κοινοτητα γινεται προσπαθεια να παιξει παλε μια ακρη κυπρου-ρωσιας..αλλα μια ακρη κυπρου – αραβικου κοσμου χωρις το μπερδεμα οτι οι αραβες εν με τους χριστιανους [σε μιαν εποχη κατοχης της βαγδατης] αλλα με φιλικο ευρωπαικο κρατος/πολιτεια εν να παιξει πιο ανετα..
ισως το καταρ να εν το πιο γνωστο επεισοδιο σε τουτο το σκηνικο, αλλα το θεμα εν ευρυτερο..ενδεικτικα [για να βαλω τζαι καποια στοιχεια]: το % των κυπριακων εξαγωγων στην μεση ανατολη το 73 ηταν 8.2, το 75 επεταχτηκεν στο 28.4%, τζαι το 80 εγινεν 49.2%…[που την μελετη του d. christodoulou, inside the cyprus miracle]
το οικονομικο θαυμα..
τζηνον που εν εκαταλαβα..ισως γιατι εχω τα μαρξιστικα μου κολληματα εστω τζαι αν δεν ειμαι strictly speaking μαρξιστης [βαρω πιο αριστερα
] εν το «Η κυπριακή οικονομία βασίζεται κυρίως στις «υπηρεσίες» – τουρισμός, ντεβελοπινγκ, τράπεζας, ξέπλυμα, – δεν παράγει στην ουσία τίποτε δηλαδή, αλλά βρίσκεται σε ένα μετα καπιταλιστικό στάδιο.»
γιατι εν μετακαπιταλιστικο το να μεν παραγεις αλλα να διεκπεραιωνεις;
αλλα ατε ..τουτον εν θεωρητικο τζαι ασχετο..
γενικα ομως..η οικονομικη διασταση νομιζω πρεπει ακριβως να λαβει υπο οψιν οτι λλια παραγουμε τζαι παραπανω διαχειριζουμαστεν εναν οικοπεδο στο συνορο αναμεσα σε ενα club πλουσιων [ε.ε.] τζαι τον σλαβικο τζαι αραβικο κοσμο που αναδυουνται..
τζαι εν καλα να το αθθυμουμαστεν τζαι σε σχεση με τους μεταναστες..αλλα ατε αλλον θεμα τζηνον..
καλη αναρτηση..αμα ολοκληρωσεις την σκεψη τζαι αναρτησεις την γενικη σουμα πε μας το δαμαι να το δουμε τζαι ποτζιει στο δικο σου..
Από ότι εκατάλαβα που εθκιάβασα το άρθρο του Χριστοδούλου το πρόβλημα του κυρίως εν με το κόστος να εφαρμοστεί η λύση παρά πώς θα λειτουργεί η οικονομία μετέπειτα.
Εγώ που τη άλλη ακουστά τες έχω τες οικονομικές γνώσεις.
Η λογική μου λαλεί μου όμως ότι μακροχρόνια, η οικονομία μόνο ωφελήματα θα έχει.
Εάν το ομόσπονδο κράτος έχει ενιαία οικονομία (πράμα που ελπίζω) σημαίνει ότι τα έσοδα του κράτους (φόροι ομόλογα κτλ) μεγαλώνουν αφού μεγαλώνει ο πληθυσμός. Τζείνο που προσπαθώ να πω είναι ότι όσοι πιο πολλοί ανθρώποι φορολογούνται, τόσο πιο πολλά χρήματα πιάννει το κράτος. Σωστά?
Συν το ότι το 74 εχάσαμε τζαι περιοχές ζωτικές για την οικονομία της Κύπρου όπως η Μεσαορία με το σιτάρι τζαι περιοχές με πολλά εσπεριδοειδή όπως Λάπηθος, Καραβάς κτλ. Πώς θα βλάψει την οικονομία της Κύπρου αν έχουμε τζιάλλα προιόντα να εξάγουμε? Σωστά?
Αν μεγαλώσει η εργατική τάξη με που το εννά ενσωματωθούν Τ/Κ τούτο εν σημαίνει τζαι περισσότερο εργατικό δυναμικό, άρα περισσότερη ανεργία, άρα μείωση των μισθών, άρα παράδεισος για να ανοικτούν νέες επιχειρήσεις στην Κύπρο που συμβάλλουν στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας? (Έννεν για καλό τούτο αλλά εν άλλο το ζήτημα δαμέ)
Αν είπα τζαι καμιάν ανακρίβεια διορθώστε με οι γνωρίζοντες.
Το 37% του εδάφους της Κύπρου και πέραν του 50% της ακτογραμμής και των πλουτοπαραγωγικών μας πόρων βρίσκονται υπό κατοχή.
Αν με κάποια λύση πάρουμε πίσω έστω και ένα ποσοστό από αυτά που τώρα βρίσκονται υπό κατοχή τότε αναμφίβολα αυτό θα ήταν ένα πολύ θετικό στοιχείο για την ανάπτυξη της οικονομίας μας.
Αλλά υπάρχει και ένα άλλο, ίσος σημαντικότερο, στοιχείο που επηρεάζει θετικά ή αρνητικά την οικονομία. Αυτό το στοιχείο είναι η σταθερότητα και η λειτουργικότητα του κράτους. Ας μην ξεχνάμε ότι μετά το 74 η Κύπρος έκανε ένα οικονομικό «θαύμα» παρόλα τα τεράστια προβλήματα που δημιούργησε η εισβολή, και αυτό οφείλετε κατά κύριο λόγο στο ότι είχαμε ένα δημοκρατικό, σταθερό και λειτουργικό κράτος.
Εγώ δεν πιστεύω ότι τα λεφτά και η οικονομία θα πρέπει να χρησιμοποιούνται ως βασικό επιχείρημα για οποιαδήποτε λύση. Αν αυτό ήταν το βασικό κριτήριο, τότε η καλύτερη λύση θα ήταν μια «καθαρή» διχοτόμηση με επιστροφή εδαφών, η οποία θα μας έδινε όλα σχεδόν τα οικονομικά πλεονεκτήματα, χωρίς κανένα από τα πιθανά μειονεκτήματα.
Στέλιο καλό κείμενο!
Παλιά έιχαμε γράψει ενα κείμενο με τον Θωμά Αντωνίου με τίτλο «Οι Οικονομικές Πτυχές της Λύσης:Για Μια Δυναμική Προσέγγιση με Κοινωνική Προοπτική» όπου αναφερθήκαμε στους υστερικούς όρους και την παραπλανητική έκβαση του δημόσιου διαλόγου που αναπτύσσεται γύρω από τις οικονομικές διαστάσεις μιας λύσης. Βασικές θέσεις του κειμένου εκείνου ήταν ότι: (α) ο λόγος που έχει αναπτυχθεί σχετικά με το «κόστος» της λύσης παραβλέπει (σκόπιμα και συνειδητά τις περισσότερες φορές) βασικές πτυχές και κοινωνικό-οικονομικά δεδομένα σχετικά με την οικονομική πτυχή της λύσης κάτι που δημιουργεί μια στρεβλή εικόνα αναφορικά με τις προοπτικές που διανοίγονται, και (β) ότι ο λόγος που είχε αναπτυχθεί στερείται, αντικειμενικότητας και προοπτικής, αφού απέναντι σε μια εξαιρετικά δυναμικότητα, αντιφατικότητα και πολυπλοκότητα των πολύμορφων κοινωνικό-οικονομικών διεργασιών αντιπαραθέτει στείρους αριθμούς που αδυνατούν να πετύχουν ακόμα και μια στοιχειώδη λογιστική επαλήθευση. Η στατική προσέγγιση των νεοκλασσικών οικονομικών αδυνατεί να προσεγγίσει τη δυναμική προοπτική του μέλλοντος.
Είχαμε προτείνει μια Δυναμική Προσέγγιση των «Οικονομικών» και
προσπαθήσαμε να σκιαγραφήσουμε τους βασικούς άξονες μιας δυναμικής προσέγγισης των οικονομικών παραμέτρων της λύσης, δηλαδή στη βάση ενός πλαισίου λύσης. Βασικές αρχές αυτής της οπτικής είναι:
Πρώτο, ότι θα πρέπει να αντιλαμβανόμαστε το οικονομικό πεδίο ως σχετικό με το όλο πλαίσιο διότι αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του κοινωνικού, πολιτικού και πολιτιστικού πεδίου.
Δεύτερο, ότι πρέπει να μετατοπιστεί η συζήτηση από το ερώτημα περί το «λεγόμενου κόστους της λύσης» στη προβληματική σχετικά με τις συνολικές συστημικές προοπτικές που θα διανοιχτούν εντός ενός αναδιαμορφωμένου χώρου όπως προδιαγράφεται από τη λύση.
Τρίτο, οι «οικονομικές» αναλύσεις θα πρέπει να αναπροσαρμοστούν από τη μονοδιάστατη και εξωπραγματική οπτική που έχει ως επίκεντρο της τον ατομικισμό, δηλαδή «ένα υποθετικό ορθολογικό άτομο που θέλει να μεγιστοποιεί την απόλαυση αγαθών και το εισόδημα»,προς σε μια πιο ρεαλιστική και ανθρωποκεντρική προσέγγιση που αντιλαμβάνεται το άτομο σαν μέρος του κοινωνικού συνόλου. Η προσέγγιση που προτείνουμε υπερτερεί στο ότι δύναται να κατανοήσει τις αντιθετικές κοινωνικές δυνάμεις, όπως αυτές αλληλοσυγκρούονται λόγω διαφορετικών συμφερόντων εντός ενός συγκεκριμένου θεσμικού και κοινωνικού σχηματισμού.
Με άλλα λόγια, απέναντι στην τρελλή πολεμική του χοντροκέφαλου απορριπτισμού που επιδίδεται στη στείρα και ανεξέλεγκτη παράθεση ανεπαλήθευτων ποσών (π.χ. 5 ή 15 δισεκατομμύρια κτλ), αντιπροτείνουμε ένα πιο ουσιαστικό και δυναμικό τρόπο ανάλυσης που αντιλαμβάνεται τα φαινόμενα ως αποτελέσματα πολλαπλών (άρρηκτα αλληλοεξαρτώμενων) κοινωνικών και οικονομικών παραγόντων και σχέσεων, αντιφατικών τάσεων και αλληλοσυγκρουόμενων συμφερόντων τα οποία ανά πάσα στιγμή δέχονται μεταβολές, διαμορφώσεις και αναδομήσεις. Μια τέτοια προσέγγιση και προβληματική προσφέρει πολύ πιο διεισδυτικές αναλύσεις και προβλέψεις για το μέλλον ενώ παράλληλα αναδεικνύει νέα ερωτήματα και φωτίζει κάποια άλλα που ενώ έχουν ήδη εμφανιστεί στο δημόσιο διάλογο δεν τους δόθηκε η έμφαση που αντιστοιχεί στη σοβαρότητα τους.
Μέσα από μια ορθολογιστική προβληματική γεννιούνται ερωτήματα για μια πιο ουσιαστική προσέγγιση της οικονομικής και κοινωνικής διάστασης της λύσης του Κυπριακού όπως αναπτύσσεται μια δυναμική προσέγγιση όπως αυτή πραγματικά διαμορφώνεται κι εξελίσσεται στην κοινωνία:
1. Κατ’ αρχήν, απέναντι στο ερώτημα: «ποιο είναι το κόστος της λύσης», πρέπει να αντιτάξουμε το ερώτημα: Ποιο είναι το ψυχό-κοινωνικό και οικονομικό κόστος του φόβου και της ανασφάλειας, το κόστος των ανθρώπινων ζωών, του πόνου και της αβεβαιότητας το οποίο βιώνουν καθημερινά, ελληνοκύπριοι και τουρκοκύπριοι για τα τελευταία σαράντα χρόνια; Ποιοι επωφελούνται, δηλαδή ποιοι «εισπράττουν» από αυτό το κόστος; Ποια είναι η αξία της ειρήνης, ασφάλειας και σταθερότητας, ως κοινωνικές αξίες, και ως παράμετροι της έννοιας που καλούμε «ποιότητα ζωής» ή «βιοτικό επίπεδο». Τέλος σαν εύφορο πλαίσιο ανάπτυξης των παραγωγικών σχέσεων και δυνάμεων (δηλαδή της οικονομικής ζωής;
2. Ποια είναι η δομή και διάταξη των κοινωνικών δυνάμεων (κοινωνικών τάξεων, μερίδων, τμημάτων και ομάδων) οικονομικών και πολιτικών συμφερόντων και πως αυτά θα επηρεασθούν, θα αναδιαμορφωθούν και θα αναδομηθούν από μια διευθέτηση του Κυπριακού ;
3. Πως διαμορφώνεται ο δημόσιος και κοινωνικός χώρος μέσα στον οποίο θα συντελείται η παραγωγική διαδικασία; Ποιες παραγωγικές δυνάμεις και δυνατότητες απελευθερώνονται (π.χ. στρατιώτες και στρατιωτικοί στις δύο πλευρές του συρματοπλέγματος, κόστος εξοπλισμών, εδάφη στη γραμμή αντιπαράταξης, κατεχόμενα εδάφη, ακατοίκητη Αμμόχωστος κτλ); Πως θα διαμορφωθούν οι παραγωγικές σχέσεις μετά τη λύση; (π.χ. κοινοί αγώνες, συνεργασίες, συμμαχίες, συνενώσεις εργατικών συνδικάτων και πολιτικών οργανώσεων, κοινές επιχειρήσεις και συντονισμός πολιτικών και άλλων οργανώσεων των εργοδοτών κτλ)
4. Ποιες είναι οι οικονομικές και κοινωνικές συνέργιες που διανοίγονται από την ενοποίηση / λύση; Ποιες προοπτικές ανοίγονται για να αξιοποιηθούν ως πηγή θετικών δυνατοτήτων. Ποιες είναι οι δυνατότητες που διανοίγονται από την πολυπολιτισμικότητα και υπερ-κοινοτικότητα του νέου ομόσπονδου κράτους στην προαγωγή σχέσεων φιλίας, συνεργασίας και εμπιστοσύνης μεταξύ των λαών της περιοχής. Ποιες δυνατότητες διανοίγονται στο να καταστεί η Κύπρος πραγματική οικονομική και πολιτισμική γέφυρα Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Βορείου Αφρικής;
5. Ποιες οι κοινωνικό-οικονομικές προοπτικές μιας λύσης στη βάση του σχεδίου Ανάν (ή καλύτερα ενός βελτιωμένου δηλαδή πιο λειτουργικού σχεδίου) στην βελτίωση του βιοτικού επιπέδου και ευημερίας του Κυπριακού λαού; Το συναφές ερώτημα ή καλύτερα η λογική επέκταση αυτού του ερωτήματος είναι πως διαμορφώνεται ο συσχετισμός δύναμης μεταξύ κεφαλαίου και εργασίας στην Κύπρο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και με ποιο τρόπο μετασχηματίζονται οι όροι ύπαρξης, παραγωγής και αναπαραγωγής του συστήματος. Τόσο το κεφάλαιο, όσο και η εργασία όπως και η μαζική πλειοψηφία του λαού μπορούν να κερδίσουν από μια λύση του Κυπριακού γιατί το Κυπριακό ως ‘εθνικό ζήτημα’ δεν θα υφίσταται, τουλάχιστον όπως το ξέρουμε, και οι όροι βάσει των οποίων θα υφίστανται οι συγκρούσεις θα μετατραπούν σε κοινωνικούς – ταξικούς και πολιτικούς από εθνικούς / εθνοτικοούς.
Απαντώ γενικά:
Αντικειμενικά όντως θα υπάρξουν συνθήκες ανάπτυξης. Αν και αν διαβάσει κάποιος το πόνημα του χριστόδουλου αυτό απορρίπτεται σε μια μόνο πρόταση (Τι αναπτυξη θα κάνουμε εμείς με τους αγράμματους
!.
Ακόμα κι αν υπάρξει, πρέπει αυτή η ανάπτυξη να μην εντείνει τις διαφορές μεταξύ των δύο κοινοτήτων. Υπάρχει το παραδειγμα της Γερμανίας. Απ το 90 ανάπτυξη είχε, αλλά όχι η ανατολική γερμανία παρόλα τα εκατομμυρια παροχών και παρόλο που αφέθηκε να λειτουργήσει η ελεύθερη αγορά. Μην ξεχνούμε ότι οι δυτικοί αν και πλήρωσαν δις ευρώ για παροχές στο τέλος τους έσπρωξαν να μεταναστεύσουν στη δύση και παρόλαυτα η ανατολική γερμανία να μαστίζεται από ψηλή ανεργία. Τετοιες διαφορές σε εμάς Θα είναι πιο ασταθείς και πιο επικίνδυνες.
Και το ερώτημα παραμένει. Άμα δεν κατάφεραν ούτε οι παροχές ούτε το αόρατο χέρι της αγοράς, σε συνθήκες σταθερότητας, ελεύθερης διακίνησης κλπ κλπ να φέρουν μια Α οικονομική ισοροπία, εμείς πως λογαριάζουμε να τα καταφέρουμε ;
έχουμε στρατηγική ; έχουμε στόχο; όραμα ;
Δεν βλέπω κανένα να κάνει κάποια σκέψη προς αυτή τη κατυεθυνση και κυρίως η αριστερά, αφού αυτά είναι δικά της χωράφια.
τώρα το κεφάλαιο. Όντως θα υπάρξουν συνθήκες πιο ευνοηκές για συνεργασία. Αλλά να μη ξεχνούμε κάποια πράγματα. Ποια οικονομική συνεργασία πέτυχε το κεφάλαιο πριν το 74 ; Τι ψήφισε το κεφάλαιο το 2004 ; Γιατί δεν κατάφερε το κεφάλαιο να απορροφήσει τις παροχές που έδινε το κράτος για κοινές επιχειρήσεις ; Αφού η συνεργασία τους συμφέρει γιατί δεν το έπραξαν ;
Και εδώ θα συμφωνήσω σε κάποιο βαθμό με το ρεαλιστή. Δεν μπορείς να θεωρείς ως δεδομένο ότι η οικονομία θα υπερισχύσει. Γι αυτό τονίζω και τις πολιτικές στη μετά σχέδιο εποχή.
Stelios Papalangi:
Εν το θκιάβασα. Πάντως οι «αγράμματοι» αποτελούν ανειδίκευτο φτηνό εργατικό προσωπικό άκρως απαραίτητο για να λειτουργήσει ο καπιταλισμός και να έχουμε οικονομική ανάπτυξη. Σωστά?
Το αόρατο χέρι της αγοράς εν παραμύθι. Ο Σμιθ έγραφε για καπιταλισμό χωρίς τραστ τζαι εξαγορές. Έτσι καπιταλισμό πάω τον τζαι εγώ. Πούντον όμως? Εμπειρικά τζείνοι που αναφέρονται στον Σμιθ προέρχονται που 2 κατηγορίες:
α) οι κακομάζαλοι που περιμένουν να πλουτίσουν
β) οι πάμπλουτοι που θέλουν να μας φτωσιήνουν τζιάλλον
Εκατέληξα ότι ο καπιταλισμός έννεν ζήτηση => αγορά για να ισχύει τζαι το αόρατο χέρι. Εν αγορά => ζήτηση. Ένιγουει έννεν το θέμα συζήτησης δαμέ.
Εν μπορώ να σχολιάσω πώς ήταν η κατάσταση πριν το 74. Γυρέφκω στατιστικά τζαι εν βρίσκω. Αλλά έννεν λογικό να συγκρίνουμε το κεφάλαιο τζαι τες σχέσεις του πριν 35 χρόνια. Που λαλεί ο λόος ήμασταν χωράφκια ακόμα.
Το θέμα με τες αποφάσεις του κεφαλαίου το 2004 εν μεγάλο. Ορισμένες φορές χρειάζεται να λοξοδρομεί που τα αντικειμενικά συμφέροντα του. Παρόλον που γνωρίζω αρκετούς επιφανείς επιχειρηματίες που εστηρίξαν το σχέδιο ανάν. Υπερίσχυσε βέβαια ο εθνικισμός που εν άλλο δυνατό χαρτί του κεφαλαίου (ακούομαι πολλά μαρξιστής παρόλο που προσπαθώ να το αποβάλω)
Συμφωνούμε βέβαια ότι εν έσιει τίποτε δεδομένο. Εγώ τζείνο που λαλώ είναι ότι οι προοπτικές για αναπτυξη εν πιο καλές παρά οι προοπτικές για οπισθοδρόμηση. Χωρίς τούτο να σημαίνει ότι αν θέλουμε εν τα κάμνουμε θάλασσα σχετικά εύκολα.